Thérèse Schwartze (1851–1918) was een van de meest succesvolle en invloedrijke Nederlandse portretschilders van de late 19e en vroege 20e eeuw. In een tijd waarin de kunstwereld hoofdzakelijk door mannen werd gedomineerd, wist zij een internationale reputatie op te bouwen als dé portrettist van de Nederlandse en Europese elite. Haar werk wordt gekenmerkt door een zeldzame combinatie van technische virtuositeit, commercieel inzicht en een glamoureuze stijl. Zandvoorts Museum heeft het schilderij ‘Zandvoortse vrouw’ (1884) in de collectie.
Schwartze werd geboren in Amsterdam als dochter van de schilder Johan Georg Schwartze. Haar vader herkende al vroeg haar uitzonderlijke talent en gaf haar een strenge, professionele opleiding. Hij bereidde haar voor op een carrière waarin zij zelfstandig in haar levensonderhoud kon voorzien. Na het overlijden van haar vader zette zij haar studies voort in München en Parijs. Vooral de periode in Parijs was cruciaal; hier maakte ze kennis met het werk van grote meesters en ontwikkelde ze een vlotte, bijna impressionistische toets die haar later beroemd zou maken.
Haar cliëntenkring was indrukwekkend. Schwartze werd de favoriete schilder van de Nederlandse koninklijke familie; ze portretteerde onder anderen koningin Emma en de jonge koningin Wilhelmina. Daarnaast wist de gegoede burgerij en de internationale adel de weg naar haar atelier aan de Amsterdamse Prinsengracht te vinden. Ze blonk niet alleen uit in olieverf, maar was ook een meester in het werken met pastelkrijt. Haar pastelportretten waren revolutionair vanwege hun frisheid, kleurgebruik en de snelheid waarmee ze de essentie van de geportretteerde wist te vangen.
Wat Schwartze onderscheidde van veel tijdgenoten was haar zakelijke instinct. Ze was een van de best betaalde kunstenaars van haar tijd en werd vaak een ‘society-schilder’ genoemd. Hoewel critici haar werk soms als te commercieel of ‘on-Nederlands’ modieus bestempelden, was haar succes onomstreden. Ze was de eerste vrouw die door de prestigieuze Uffizi-galerij in Florence werd gevraagd om een zelfportret te schenken voor hun beroemde collectie kunstenaarsportretten.
In 1906 trouwde ze met de journalist Anton van Duyl. Na haar overlijden in 1918 liet ze niet alleen een omvangrijk oeuvre na, maar ook een blijvende impact op de positie van vrouwelijke kunstenaars in Nederland. Ter nagedachtenis aan haar werd de Thérèse van Duyl-Schwartze Stichting opgericht, die tot op de dag van vandaag de portretkunst bevordert. Thérèse Schwartze blijft een icoon van de Nederlandse kunstgeschiedenis: een vrouw die met haar penseel de grenzen van haar tijd verlegde en de wereld van de ‘beau monde’ met een ongekende elegantie vastlegde.
Rond 1900 maakten de Amsterdamse Joffers naam als een hechte groep vrouwelijke kunstenaars in de hoofdstad. Lizzy Ansingh, Coba Ritsema en Marie van Regteren Altena behoorden tot een generatie die zich – net als hun leermeesteres Thérèse Schwartze – een vaste plaats in de kunstwereld wist te veroveren. Lizzy Ansingh staat bekend als de voorvrouw van de Amsterdamse Joffers, wat waarschijnlijk door het feit komt dat ze het nichtje was van Thérèse Schwartze, die indertijd grote bekendheid genoot. Lizzy leerde schilderen van haar tante bij wie ze vanaf haar zesde in huis woonde aan de Prinsengracht en bezocht daarna de Academie van 1894 tot 1897. Zij specialiseerde zich in het schilderen van poppen.